İçeriğe atla
Op. Dr. Ahmet ErGenel Cerrahi Uzmanı
Menü
Genel Cerrahi

Hemoroid Anal Fissür ve Anal Fistül Tedavisi

Op. Dr. Ahmet Er
Tıbbi içerik: Op. Dr. Ahmet Er Son güncelleme: 18 Eylül 2026
İçindekiler
  1. Hangi Belirtiler Görülebilir?
  2. Makattan Kanama Her Zaman Hemoroid midir?
  3. Muayene Nasıl Yapılır?
  4. Hemoroid Nedir?
  5. İç Hemoroidlerin Dereceleri
  6. Hemoroid Belirtileri
  7. Hemoroid İlaçla Geçer mi?
  8. Lastik Bant Tedavisi Nedir?
  9. Diğer Ameliyatsız İşlemler
  10. Hemoroid Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
  11. Lazerle Hemoroid Tedavisi Herkese Uygun mudur?
  12. Tromboze Dış Hemoroid Nedir?
  13. Anal Fissür Nedir?
  14. Anal Fissür Neden Olur?
  15. Akut ve Kronik Anal Fissür
  16. Anal Fissür Tedavisi
  17. Anal Fissürde Botoks Tedavisi
  18. Anal Fissür Ameliyatı
  19. Perianal Apse Nedir?
  20. Perianal Apse Nasıl Tedavi Edilir?
  21. Anal Fistül Nedir?
  22. Anal Fistül Tanısı Nasıl Konulur?
  23. Anal Fistül Nasıl Tedavi Edilir?
  24. Seton Nedir?
  25. Anal Fistülde Lazer Kesin Çözüm müdür?
  26. Tedavide Dışkı Kontrolü Neden Önemlidir?
  27. Anal Bölge Ameliyatlarının Riskleri
  28. Ameliyat Sonrası Bakım
  29. İkinci Görüş İçin Başvuru
  30. Sık Sorulan Sorular
  31. Muayene ve Randevu

Makat bölgesindeki ağrı, kanama, şişlik ve akıntı sık karşılaşılan şikâyetlerdir. Ancak bu belirtilerin tamamı hemoroid anlamına gelmez. Hemoroid, anal fissür, apse ve fistül birbirinden farklı hastalıklardır ve tedavileri de farklıdır.

Özellikle makattan kanama olduğunda, muayene yapılmadan “basurdur” denilerek tedavi başlanmasını doğru bulmuyorum. Öncelikle şikâyetin kaynağını belirlemek, ardından hastaya en uygun ve mümkün olan en sınırlı tedaviyi seçmek gerekir.

Bu bölgedeki hastalıkların mahremiyet kaygısı oluşturabileceğini biliyorum. Muayenenin hastanın rahatlığı ve mahremiyeti gözetilerek yapılmasına önem veriyorum.

Hangi Belirtiler Görülebilir?

Anal bölge hastalıklarında şu şikâyetler görülebilir:

  • Makattan açık kırmızı renkli kan gelmesi
  • Dışkılama sırasında veya sonrasında ağrı
  • Makat çevresinde şişlik
  • Kaşıntı ve tahriş
  • Dışarı çıkan ve bazen içeri itilen meme görünümü
  • İç çamaşırında mukus veya iltihaplı akıntı
  • Makat çevresinde tekrarlayan yara
  • Oturmakla artan zonklayıcı ağrı
  • Ateş ve halsizlik
  • Dışkılama sonrasında tam boşalamama hissi
  • Gaz veya dışkı tutmada güçlük

Şikâyetin süresi, dışkılama alışkanlığı ve eşlik eden belirtiler doğru tanı açısından önemlidir.

Makattan Kanama Her Zaman Hemoroid midir?

Hayır. Makattan kanama hemoroidin yanı sıra anal fissür, bağırsak polipleri, iltihabi bağırsak hastalıkları, divertiküler hastalık ve kolon-rektum kanserlerinde de görülebilir.

Şu durumlarda daha ayrıntılı bağırsak değerlendirmesi gerekebilir:

  • Yeni başlayan veya tekrarlayan kanama
  • Dışkılama alışkanlığında değişiklik
  • Açıklanamayan kansızlık
  • Kilo kaybı
  • Karın ağrısı
  • Ailede kolon veya rektum kanseri öyküsü
  • Yaşa ve tarama durumuna göre kolonoskopi gereksinimi
  • Muayenede kanamayı tam olarak açıklayan bir neden bulunamaması

Hemoroid görülmüş olması, bağırsakta başka bir hastalık bulunmadığını tek başına göstermez.

Muayene Nasıl Yapılır?

Önce hastanın şikâyetleri ve dışkılama düzeni konuşulur. Ardından gerekli görülürse:

  • Makat çevresinin gözle incelenmesi
  • Parmakla rektal muayene
  • Anoskopi
  • Rektoskopi
  • Kolonoskopi
  • Anal fistülde MR veya endoanal ultrasonografi

uygulanabilir.

Her hastaya bütün incelemelerin yapılması gerekmez. Ağrılı akut fissür veya apse gibi durumlarda muayenenin kapsamı hastanın rahatlığı gözetilerek düzenlenir.

Hemoroid

Hemoroid Nedir?

Hemoroid dokuları, anal kanalın kapanmasına ve dışkı kontrolüne yardımcı olan normal yapılardır. Bu dokular büyüyüp aşağı doğru sarktığında veya şikâyete yol açtığında hemoroid hastalığından söz edilir.

Hemoroidler:

  • İç hemoroid
  • Dış hemoroid
  • İç ve dış bileşeni birlikte bulunan hemoroid

olarak değerlendirilebilir.

İç Hemoroidlerin Dereceleri

İç hemoroidler dışarı sarkma durumuna göre genel olarak dört derecede sınıflandırılır:

  • Birinci derece: Dışarı çıkmaz; genellikle kanamayla belirti verir.
  • İkinci derece: Dışkılama sırasında dışarı çıkar ve kendiliğinden geri döner.
  • Üçüncü derece: Dışarı çıkar ve elle içeri itilmesi gerekir.
  • Dördüncü derece: Sürekli dışarıdadır ve içeri itilemez.

Derece tek başına tedaviyi belirlemez. Kanama, ağrı, dışarı sarkma, temizlik güçlüğü ve hastanın yaşam kalitesi birlikte değerlendirilir.

Hemoroid Belirtileri

Hemoroid hastalığında şu şikâyetler görülebilir:

  • Dışkılama sırasında açık kırmızı kan
  • Dışarı çıkan şişlik
  • Kaşıntı ve tahriş
  • Mukuslu akıntı
  • Temizlik güçlüğü
  • Makat çevresinde dolgunluk
  • Dış hemoroidde ağrılı sert şişlik

İç hemoroidler çoğunlukla ağrısız kanamaya yol açar. Şiddetli ağrı varsa tromboze dış hemoroid, anal fissür veya apse gibi başka nedenler de düşünülmelidir.

Hemoroid İlaçla Geçer mi?

Hafif hemoroid şikâyetlerinde ilk adım bağırsak düzeninin iyileştirilmesidir:

  • Yeterli lif tüketmek
  • Uygun miktarda sıvı almak
  • Kabızlığı veya uzun süren ishali tedavi etmek
  • Dışkılama sırasında ıkınmamak
  • Tuvalette gereğinden uzun kalmamak
  • Dışkılama ihtiyacını ertelememek
  • Düzenli hareket etmek

Krem ve fitiller ağrı, kaşıntı veya şişliği geçici olarak azaltabilir. Ancak hemoroidin derecesini kalıcı olarak değiştirmeyebilir. Kortizon içeren ürünlerin uzun süre ve kontrolsüz kullanılması uygun değildir.

Lastik Bant Tedavisi Nedir?

Lastik bant ligasyonunda iç hemoroidin tabanına küçük bir lastik halka yerleştirilir. Kan akımı kesilen hemoroid dokusu zamanla küçülür ve düşer.

Özellikle birinci, ikinci ve seçilmiş üçüncü derece iç hemoroidlerde uygulanabilir. Dış hemoroidlerin tedavisi için kullanılmaz.

Her hastada tek seansta bütün hemoroidlerin tedavi edilmesi gerekmeyebilir. İşlem sonrasında hafif baskı hissi ve sınırlı kanama görülebilir. Şiddetli ağrı, ateş veya fazla kanamada değerlendirme gerekir.

Diğer Ameliyatsız İşlemler

Uygun hastalarda:

  • Skleroterapi
  • İnfrared koagülasyon
  • Diğer ofis uygulamaları

kullanılabilir.

Tedavinin seçimi hemoroidin derecesine, kanama ve sarkma durumuna, kullanılan kan sulandırıcı ilaçlara ve hastanın özelliklerine göre yapılır.

Hemoroid Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Cerrahi tedavi şu durumlarda değerlendirilebilir:

  • Belirgin dış bileşeni bulunan hemoroidler
  • İleri derecede dışarı sarkan iç hemoroidler
  • Tekrarlayan veya devam eden kanama
  • Ofis işlemlerinden yarar görülmemesi
  • Temizlik ve günlük yaşamı etkileyen hastalık
  • Akut tromboze dış hemoroidin uygun dönemde olması

Uygulanabilecek yöntemler hastalığa göre değişir. Klasik hemoroidektomi, ileri veya karma hemoroidlerde etkili bir yöntemdir ancak ameliyat sonrası ağrı ve iyileşme süreci diğer işlemlerden daha belirgin olabilir.

Atardamar bağlama, stapler veya enerji cihazlarının kullanıldığı yöntemler seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Her yöntemin tekrarlama, ağrı ve komplikasyon profili farklıdır.

Lazerle Hemoroid Tedavisi Herkese Uygun mudur?

Hayır. “Lazer” tek başına bir tanı veya doğru tedavi seçiminin yerini tutmaz.

Lazerle uygulanan yöntemler belirli hemoroid tiplerinde kullanılabilir; ancak ileri dış hemoroid, büyük sarkma veya karma hastalıkta yetersiz kalabilir. Daha az ağrılı olduğu veya hastalığın kesinlikle tekrarlamayacağı şeklinde garanti verilemez.

Yöntemi kullanılan cihazın adına göre değil, hemoroidin anatomisine ve hastanın ihtiyacına göre seçmek gerekir.

Tromboze Dış Hemoroid Nedir?

Dış hemoroid içinde kan pıhtısı oluşması, makat çevresinde aniden başlayan şiddetli ağrı ve sert, morumsu bir şişliğe neden olabilir.

Şikâyetin başlangıç zamanı, ağrının şiddeti ve muayene bulgularına göre:

  • Ağrı tedavisi
  • Ilık oturma banyosu
  • Dışkı düzenlemesi
  • Lokal anesteziyle pıhtılı dokunun çıkarılması

seçenekleri değerlendirilebilir.

Her tromboze hemoroid acil ameliyat gerektirmez.

Anal Fissür

Anal Fissür Nedir?

Anal fissür, anal kanalın girişindeki deride oluşan yırtıktır. Halk arasında makat çatlağı olarak bilinir.

En tipik belirtisi dışkılama sırasında başlayan keskin ağrının dışkılama sonrasında da devam etmesidir. Tuvalet kâğıdında veya dışkının üzerinde az miktarda açık kırmızı kan görülebilir.

Anal Fissür Neden Olur?

Başlıca nedenler şunlardır:

  • Sert ve büyük dışkılama
  • Kabızlık ve ıkınma
  • Uzun süren ishal
  • Doğum
  • Anal bölge travması

Anal fissürde ağrı, makat kasında istemsiz kasılmaya yol açabilir. Kasılma bölgenin kanlanmasını azaltarak yaranın iyileşmesini güçleştirir ve ağrı-kasılma döngüsü oluşur.

Alışılmadık yerde veya birden fazla fissür bulunması halinde Crohn hastalığı, enfeksiyonlar ve başka hastalıklar açısından ek değerlendirme gerekebilir.

Akut ve Kronik Anal Fissür

Yeni gelişen fissürler akut, uzun süredir devam eden ve iyileşme bulguları bozulmuş fissürler kronik olarak değerlendirilir.

Akut fissürlerin önemli bir bölümü dışkının yumuşatılması ve uygun bakım ile iyileşebilir. Kronik fissürlerde ilaç, botoks veya cerrahi tedavi gerekebilir.

Anal Fissür Tedavisi

İlk tedavi genellikle:

  • Lifli beslenme
  • Yeterli sıvı tüketimi
  • Dışkı yumuşatıcı ilaçlar
  • Ilık oturma banyosu
  • Ağrı kontrolü
  • Makat kasını gevşeten reçeteli kremler

ile yapılır.

Krem tedavisinin türü ve kullanım süresi hastanın tansiyonu, diğer hastalıkları ve yan etkiler değerlendirilerek belirlenmelidir.

Anal Fissürde Botoks Tedavisi

Botulinum toksini, iç makat kasına uygulanarak geçici gevşeme sağlar. Böylece ağrı-kasılma döngüsünün kırılması ve fissürün iyileşmesi amaçlanır.

İlaç tedavisiyle iyileşmeyen bazı kronik fissürlerde değerlendirilebilir. Etkisi geçicidir; hastalık tekrarlayabilir ve bazı hastalarda yeniden uygulama veya ameliyat gerekebilir.

Anal Fissür Ameliyatı

Kronik ve diğer tedavilere yanıt vermeyen fissürlerde lateral internal sfinkterotomi uygulanabilir. İşlemde kasılmaya neden olan iç makat kasının kontrollü bir bölümü kesilir.

Bu ameliyat kronik anal fissürün iyileşmesinde etkili olmakla birlikte gaz veya dışkı kontrolünde bozulma riski taşır. Bu nedenle:

  • Daha önce doğuma bağlı makat kası hasarı
  • Mevcut gaz veya dışkı kaçırma
  • Önceki anal ameliyatlar
  • İleri yaş
  • Crohn hastalığı
  • Sfinkter kasında zayıflık

gibi özellikler ameliyat öncesinde değerlendirilmelidir.

Bazı hastalarda kas kesmeden yapılan ilerletme flebi gibi alternatif yöntemler düşünülebilir.

Perianal Apse

Perianal Apse Nedir?

Makat çevresindeki bezlerin enfekte olmasıyla iltihap dolu bir boşluk oluşmasına perianal apse denir.

Belirtileri şunlardır:

  • Sürekli ve zonklayıcı ağrı
  • Makat çevresinde şişlik ve kızarıklık
  • Oturmakta güçlük
  • Ateş veya titreme
  • Halsizlik
  • İltihaplı akıntı

Bazı derin apselerde dışarıdan belirgin bir şişlik görülmeyebilir.

Perianal Apse Nasıl Tedavi Edilir?

Perianal apsenin temel tedavisi iltihabın cerrahi olarak boşaltılmasıdır. Yalnızca antibiyotik kullanılması çoğu apsede yeterli değildir.

Antibiyotik; yaygın cilt enfeksiyonu, bağışıklık sisteminin baskılanması, bazı kalp hastalıkları veya sistemik enfeksiyon gibi özel durumlarda cerrahi boşaltmaya eklenebilir.

Apse kendiliğinden boşalsa bile içeride fistül veya yeniden enfeksiyon gelişebileceği için değerlendirme yapılmalıdır.

Anal Fistül

Anal Fistül Nedir?

Anal fistül, anal kanal ile makat çevresindeki deri arasında oluşan anormal bir kanaldır. Çoğunlukla daha önce geçirilmiş veya devam eden bir apsenin ardından gelişir.

Belirtileri şunlardır:

  • Makat çevresinde kapanmayan küçük delik
  • Tekrarlayan iltihaplı veya kanlı akıntı
  • Kötü koku
  • Aynı bölgede tekrar eden şişlik ve ağrı
  • Akıntı durduğunda artan basınç hissi
  • Ciltte tahriş

Akıntının geçici olarak kesilmesi fistülün iyileştiği anlamına gelmeyebilir.

Anal Fistül Tanısı Nasıl Konulur?

Basit fistüller muayeneyle anlaşılabilir. Tekrarlayan, birden fazla kanalı bulunan veya makat kaslarıyla ilişkisi karmaşık olan fistüllerde pelvis MR’ı ya da endoanal ultrasonografi gerekebilir.

Crohn hastalığı şüphesi, tekrarlayan fistül veya başka bağırsak belirtileri varsa kolonoskopi ve gastroenteroloji değerlendirmesi de gündeme gelebilir.

Anal Fistül Nasıl Tedavi Edilir?

Anal fistüller çoğunlukla kendiliğinden kalıcı olarak iyileşmez ve cerrahi tedavi gerektirir.

Tedavinin iki amacı vardır:

  • Fistül kanalını ortadan kaldırmak
  • Dışkı kontrolünü sağlayan kasları korumak

Uygulanabilecek yöntemler arasında:

  • Fistülotomi
  • Seton yerleştirilmesi
  • LIFT yöntemi
  • İlerletme flebi
  • Seçilmiş hastalarda diğer sfinkter koruyucu yöntemler

bulunur.

Basit ve kas dokusunun sınırlı bölümünü içeren fistüllerde fistülotomi uygulanabilir. Makat kaslarının önemli bölümünü geçen karmaşık fistüllerde ise kanalın doğrudan kesilmesi dışkı kontrolünü bozabileceği için sfinkter koruyucu yöntemler tercih edilir.

Seton Nedir?

Seton, fistül kanalından geçirilen özel bir ip veya lastik materyaldir. Enfeksiyonun boşalmasını sağlamak ve yeni apse oluşmasını önlemek amacıyla kullanılabilir.

Bazı fistüllerde tedavinin geçici ilk aşamasıdır; bazı durumlarda daha uzun süre tutulabilir. Seton yerleştirilmesi fistülün mutlaka tek işlemde tamamen tedavi edildiği anlamına gelmez.

Anal Fistülde Lazer Kesin Çözüm müdür?

Hayır. Lazer fistül tedavisinde kullanılabilen yöntemlerden biridir ancak her fistül tipine uygun değildir ve hastalığın kesinlikle tekrarlamayacağını garanti etmez.

Fistülün kaslarla ilişkisi, yan kanalları, daha önceki ameliyatlar ve aktif apse bulunması yöntem seçiminde cihazın adından daha önemlidir.

Tedavide Dışkı Kontrolü Neden Önemlidir?

Makat çevresindeki kaslar gaz ve dışkı kontrolünü sağlar. Fistül ameliyatında fazla kas dokusunun kesilmesi kalıcı kontrol sorunlarına yol açabilir.

Bu nedenle tedavi seçerken yalnızca fistülü kapatmayı değil, hastanın mevcut dışkı kontrolünü korumayı da temel hedef olarak kabul ederim.

Anal Bölge Ameliyatlarının Riskleri

Uygulanacak işleme göre şu riskler görülebilir:

  • Ağrı
  • Kanama
  • Enfeksiyon
  • İdrar yapmada geçici güçlük
  • Yaranın geç iyileşmesi
  • Apse veya fistülün tekrarlaması
  • Makat darlığı
  • Gaz veya dışkı kontrolünde bozulma
  • Ek işlem gereksinimi
  • Anesteziye bağlı komplikasyonlar

Riskler hastalığın türüne, fistülün kaslarla ilişkisine ve önceki ameliyatlara göre değişir.

Ameliyat Sonrası Bakım

İşlemin türüne göre öneriler değişmekle birlikte genellikle:

  • Dışkının yumuşak tutulması
  • Yeterli sıvı ve lif tüketimi
  • Ilık oturma banyosu
  • Bölgenin temiz ve kuru tutulması
  • Reçete edilen ağrı kesicilerin kullanılması
  • Uzun süre ıkınmaktan kaçınılması
  • Kontrol muayenelerinin aksatılmaması

önerilir.

Fazla kanama, ateş, giderek artan ağrı, idrar yapamama veya kötüleşen şişlik gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

İkinci Görüş İçin Başvuru

Tekrarlayan anal fistülü, uzun süredir iyileşmeyen fissürü veya ameliyat önerilmiş hemoroidi bulunan hastaların ikinci görüş alması doğaldır.

Değerlendirmeye gelirken mümkünse şu belgelerin getirilmesi yararlı olur:

  • Daha önceki muayene ve ameliyat raporları
  • Patoloji sonuçları
  • Pelvis MR görüntüleri ve raporu
  • Kolonoskopi raporu
  • Kullanılan ilaçların listesi
  • Önceki tedaviler ve bunlara alınan yanıt
  • Gaz veya dışkı kontrolüne ilişkin mevcut şikâyetlerin bilgisi

Muayene ve tetkikleri birlikte değerlendirerek ilaç, ofis işlemi veya cerrahi seçenekler hakkında görüş bildiriyorum.

Sık Sorulan Sorular

Her makat kanaması hemoroid midir?

Hayır. Anal fissür, polipler, bağırsak iltihapları ve kolon-rektum kanserleri de kanama yapabilir. Tekrarlayan kanama muayene edilmelidir.

Hemoroid ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Birçok erken evre hemoroid bağırsak düzenlemesi, ilaç veya lastik bant gibi ofis işlemleriyle tedavi edilebilir. Her hastanın ameliyat olması gerekmez.

Hemoroid kansere dönüşür mü?

Hemoroid kansere dönüşmez. Ancak kanser ve hemoroid aynı hastada birlikte bulunabilir; bu nedenle kanama otomatik olarak hemoroide bağlanmamalıdır.

Anal fissür hemoroid midir?

Hayır. Anal fissür, makat girişindeki yırtıktır. Dışkılama sırasında ve sonrasında belirgin ağrı daha tipiktir.

Anal fissür botoksla tamamen geçer mi?

Botoks bazı hastalarda iyileşme sağlayabilir ancak etkisi geçicidir ve fissür tekrarlayabilir. Sonuç kabızlığın kontrolüne ve fissürün özelliklerine de bağlıdır.

Perianal apse antibiyotikle geçer mi?

Çoğu durumda temel tedavi apsenin boşaltılmasıdır. Antibiyotik tek başına içerideki iltihabı yeterince tedavi etmeyebilir.

Anal fistül kendiliğinden kapanır mı?

Kalıcı fistüller çoğunlukla cerrahi tedavi gerektirir. Dış deliğin geçici olarak kapanması, kanalın tamamen iyileştiği anlamına gelmez.

Fistül ameliyatından sonra dışkı kaçırma olur mu?

Risk, fistülün makat kaslarıyla ilişkisine ve kullanılan yönteme bağlıdır. Tedavi planının temel amaçlarından biri bu kasları ve dışkı kontrolünü korumaktır.

Lazer hemoroid veya fistülde en iyi yöntem midir?

Her hasta için tek bir en iyi yöntem yoktur. Lazer belirli durumlarda kullanılabilir; ancak hastalığın anatomisine uygun olmayan bir yöntemin yalnızca cihaz adı nedeniyle seçilmesi doğru değildir.

Muayene ve Randevu

Muayenede kanama, ağrı, şişlik veya akıntının gerçek nedenini belirliyor; ilaç, ofis işlemi ve cerrahi seçenekleri hastamla ayrıntılı olarak konuşuyorum. Özellikle fistül tedavisinde hastalığı ortadan kaldırırken makat kaslarını ve dışkı kontrolünü korumayı önceliyorum.

Ameliyatın gerekli görülmesi halinde işlem, hastanın tıbbi ihtiyaçları ve tercihleri doğrultusunda uygun hastanede planlanmaktadır.

Op. Dr. Ahmet Er Genel Cerrahi Uzmanı

Muayene saatleri: Hafta içi: 09.00–18.00 Cumartesi: 09.00–15.00 Muayene öncesinde randevu alınması gerekmektedir.

Telefon: 0532 331 10 51

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz.

Bilimsel kaynaklar:

  1. American Society of Colon and Rectal Surgeons — Hemorrhoids Clinical Practice Guideline
  2. American Society of Colon and Rectal Surgeons — Anal Fissures Clinical Practice Guideline
  3. American Society of Colon and Rectal Surgeons — Anorectal Abscess and Fistula Clinical Practice Guideline
  4. ASCRS — Abscess and Fistula Patient Informationhttps://fascrs.org/Web/Web/Patients/Diseases-and-Conditions/A-Z/Abscess_and_Fistula.aspx
  5. NHS — Pileshttps://www.nhs.uk/conditions/piles-haemorrhoids/
  6. Mayo Clinic — Anal Fissurehttps://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anal-fissure/symptoms-causes/syc-20351424

İlgili çalışma alanları